Овуляция кезіндегі сүт бездерінің ауыруы: қалыпты ма, әлде алаңдауға себеп пе?

Етеккір циклінің ортасында сүт безінің ауыруы немесе сезімталдығының артуы — әйелдер арасында жиі кездесетін шағым. Мұндай ауырсынудың қашан қалыптыға жататынын және жайсыздықты азайтуға не көмектесетінін түсіну үшін гормоналдық фонның ерекшеліктерін және сүт безі тіндерінің осы өзгерістерге қалай жауап беретінін ескеру маңызды.

Овуляция кезінде сүт безі неге ауырады?

Овуляция кезеңінде ағзада айқын гормоналдық қайта құрылым жүреді: жүктілікке дайындық ретінде жыныс гормондарының деңгейі өзгереді. Бұл гормондар сүт безіне де әсер етеді, сондықтан сүт безі цикл ортасында да, етеккір алдындағы кезеңдегідей, айқын реакция беруі мүмкін.

Ауырсынудың гормоналдық себептері

Овуляция кезінде эстроген деңгейі жоғарылап, кейін төмендейді, ал циклдің екінші жартысында прогестерон басым бола бастайды. Бұл екі гормон да сүт безіне әсер етеді:

• эстрогендер сүт жолдарының эпителийінің өсуін және белсенділігін арттырады;
• прогестерон үлесшелік-альвеолярлы аппаратқа әсер етеді;
• тіндердегі қан айналымы мен сұйықтықтың таралуы өзгереді.

Осындай гормоналдық өзгерістер аясында кейбір әйелдер цикл ортасында-ақ кеуденің керілуін, ауырлық сезімін немесе сезімталдықтың жоғарылауын байқай бастайды.

Овуляция кезінде сүт безінің тіндері қалай өзгереді?

Сүт безінің тіндері гормондарға құрылымдық деңгейде жауап береді:

• қанмен қамтамасыз етілуі күшейеді;
• жеңіл ісіну пайда болуы мүмкін;
• жүйке ұштарының сезімталдығы артады.

Нәтижесінде — овуляция кезінде сүт безі ауырып, ол тығыз, керілген, жанасуға және қозғалысқа сезімтал болып сезіледі.

Овуляция кезінде сүт бездерінің ауыруы — қалыпты болу нұсақлары

Сүт безінің циклге байланысты ауыруы (масталгия) көбіне етеккір циклінің фазаларымен тікелей байланысты. Көптеген әйелдер үшін овуляция — сүт безіндегі жайсыздық біртіндеп күшейе бастайтын кезең, ал оның ең жоғары шегі етеккір алдында байқалады.

Овуляция кезінде сүт безі ауыруы мүмкін бе?

Иә, кейбір әйелдерде овуляция кезіндегі сүт бездерінің ауыруы немесе сезімталдығы қалыптының бір нұсқасы болып саналады. Мұндай жағдайда белгілердің өзіндік ерекшеліктері болады:

• ауырсыну екі сүт безінде бірдей сезіледі;
• ауырсыну диффузды, нақты бір нүктемен шектелмейді;
• қозғалыс кезінде, секіруде немесе тірек іш киім болмағанда күшейеді;
• етеккір басталғанда немесе алғашқы күндерінде біртіндеп азаяды.

Мұндай көрініс циклдік масталгияға тән және өздігінен сүт безінің ауруын білдірмейді.

Қай кезде ауырсыну физиологиялық деп саналады?

Овуляция кезінде сүт бездері ауырады ма? Жиі, иә, бірақ ол физиологиялық деп бағаланады, егер:

• ауырсыну әр цикл сайын ұқсас түрде қайталанса;
• овуляциямен және/немесе етеккір алдындағы кезеңмен уақытша байланысты болса;
• сүт бездерінің пішінінің өзгеруі, терінің немесе емшек ұшының ішке тартылуы байқалмаса;
• емшек ұшынан бөлінділер болмаса;
• айқын шектелген тығыз түйіндер анықталмаса.

Мұндай жағдайда жайсыздық сүт безінің жеке патологиясы емес, гормоналдық өзгерістерге жауап ретінде қарастырылады.

Етеккірге дейін әлі 15 күн бар, бірақ сүт бездері ауырып тұр — бұл нені білдіруі мүмкін

Көптеген әйелдер сүт бездерінің ауыруын тек етеккір алдындағы кезеңмен байланыстырады. Алайда іс жүзінде бұл белгі етеккірге 10–15 күн қалғанда-ақ пайда болуы мүмкін. Бұл тұрақты цикл кезінде овуляция мен ерте лютеиндік фазаға сәйкес келетін уақыт.

Цикл кезіндегі ерте гормоналдық өзгерістер

Егер етеккір циклі шамамен 28 күн болса, овуляция көбіне оның ортасына сәйкес келеді. Дәл осы кезеңде гормоналдық қайта құрылым басталады және ол сүт безіндегі етеккір алды кезеңге дейін-ақ сезілуі мүмкін.
Сондықтан етеккірге әлі 15 күн бар, бірақ сүт бездері ауырып тұр деген жағдай көп кезде қалыпты циклдік масталгияның болуы мүмкін. Бұл кезде келесі жайттар маңызды:

• белгінің бірнеше цикл қатарынан қайталануы;
• қосымша алаңдататын белгілердің болмауы;
• циклдің басқа көріністерімен байланысы (көңіл күйдің өзгеруі, іштің төменгі бөлігіндегі овуляциялық ауырсыну және т.б.).

Пролактин мен эстроген деңгейінің әсері

Сүт безінің тініне тек эстроген мен прогестерон ғана емес, сонымен қатар пролактин де әсер етеді, ол — сүт безін лактацияға дайындауға қатысатын гормон. Гормондардың өзара қатынасының өзгеруі сүт безінің керілуін және сезімталдығын күшейтуі мүмкін.

Алайда тек ауырсыну шағымына қарап, нақты гормоналдық ауытқулар туралы қорытынды жасау мүмкін емес. Гормоналдық фонды бағалау тек дәрігер тарапынан, басқа белгілер мен талдау нәтижелерін ескере отырып жүргізіледі.

Овуляциялық ауырсынуды патологиялық ауырсынудан қалай ажыратуға болады?

Сүт бездерінің ауыруы овуляцияға тән уақытта пайда болғанның өзінде, оның сипаты мен қатар жүретін белгілерге назар аудару маңызды. Келесі жағдайларда дәрігерге (гинекологқа, терапевтке немесе маммологқа) қаралған жөн, егер:

• ауырсыну алғаш рет пайда болып, әдеттегі циклге сай келмесе;
• ауырсыну сүт безінің белгілі бір бөлігінде нақты шектелсе;
• тұрақты түйін сезілсе;
• теріде өзгерістер байқалса — ішке тартылу, тығыздалу аймақтары, «апельсин қабығы» тәрізді көрініс;
• сүт безінің пішіні немесе емшек ұшының орналасуы өзгерсе;
• емшек ұшынан бөлінділер пайда болса, әсіресе қан аралас немесе бір жақты;
• ауырсыну етеккірден кейін де басылмаса және циклдік сипатын жоғалтса;
• ауырсынумен бірге қызару, дене қызуының көтерілуі, жалпы әлсіздік қосылса (қабыну процесі болуы мүмкін).

Қосымша өзгерістерсіз екі жақты циклдік ауырсыну өте сирек жағдайда ғана ауыр патологиямен байланысты болады, бірақ жаңа немесе әдеттен тыс белгілердің пайда болуы дәрігермен кеңесуге әрдайым себеп.

Овуляция кезінде сүт безі ауырса, не істеу керек?

Тіпті жайсыздық физиологиялық гормоналдық өзгерістермен байланысты болса да, ол күнделікті белсенділікке кедергі келтіруі мүмкін. Мұндай жағдайда сүт безіне түсетін механикалық жүктемені азайту маңызды.

Өзін-өзі күту және жайсыздықты азайту

• Қолдаушы бюстгальтер
  Жұмсақ, бірақ сенімді фиксация сүт безінің қозғалуын және байламдардың тартылуын азайтады. Көптеген әйелдерде бұл қозғалыс пен спорт кезінде ауырсынуды айтарлықтай төмендетеді.

• Механикалық жүктемені азайту
  Мүмкіндігінше тірек іш киімсіз қатты қозғалыстардан, ұзақ уақыт сүт бездеріне қысым түсіруден аулақ болған жөн.

• Триггерлерді бақылау
  Кейбір әйелдерде ауырсыну белгілі бір ұйқы қалпында, тар киімде немесе қатты тігістерге байланысты күшеюі мүмкін — мұндай факторларды алып тастаған дұрыс.

• Белгілер күнделігі
  Цикл күндерін және ауырсыну деңгейін белгілеп отыру оның цикл фазаларымен байланысын жақсырақ көруге және дәрігерге нақты ақпарат беруге көмектеседі.

Ауырсынуды басатын немесе жергілікті препараттарды қоса алғанда, медикаментоздық тәсілдер тек дәрігермен таңдалады — қатар жүретін аурулар, жас және басқа факторлар ескеріледі.

Овуляция кезінде сүт безі ауыруы мүмкін бе? Иә, және көптеген жағдайда бұл сүт безі тінінің гормондарға табиғи сезімталдығының көрінісі болып, циклдік масталгияның бір нұсқасына жатады. Алайда нақты жағдайды бағалау тек барлық факторларды ескере отырып мүмкін болады: белгілердің ұзақтығы, сипаты, қатар жүретін белгілер және жалпы денсаулық тарихы. Әйелдің басты міндеті — өз жағдайын бақылау, жаңа немесе ерекше белгілерді елемей қалмау және күмән туған жағдайда өзін-өзі диагностикалаумен айналыспай, маманға жүгіну.