Циклдің ортасындағы сүт безінің ауыруы: овуляция ма, әлде басқа ма

Егер циклдің ортасында сүт бездері ауырса, бұл гормондық өзгерістерге байланысты болуы мүмкін. Кейбір әйелдерде сезімталдық болжамды овуляциядан кейін көп ұзамай пайда болып, бірнеше күн сақталады, ал басқаларында — етеккір басталғанға дейін біртіндеп күшейеді. Алайда тек ауырсынуға қарап, жұмыртқа жасушасының шыққанын немесе оның нақты күнін анықтау мүмкін емес.

Циклдің ортасындағы сүт бездерінің сезімталдығы

Сүт бездерінің тіндері жыныстық гормондар деңгейінің өзгеруіне сезімтал. Әйел циклдің ортасында сүт безінің керілгенін, ал оған тигенде немесе қозғалғанда жайсыздық пайда болғанын сезінуі мүмкін. Мұндай жағдай циклдік масталгия немесе мастодиния деп аталады. Кейде циклдің ортасында сүт бездері қатты ұлғайып, ауыратыны соншалық, әдеттегі іш киім қысып тұратын болады.

Ауырсынудың овуляциямен байланысты екенін қалай түсінуге болады?

Ауырсынудың етеккір циклімен ықтимал байланысын бір ғана белгіге емес, бірнеше белгінің жиынтығына қарап бағалауға болады.

Белгі	Ықтимал циклдік ауырсыну
Пайда болатын уақыт	Бірнеше қатарынан келетін циклдің шамамен бір кезеңінде пайда болады
Орналасуы	Көбінесе екі сүт безінде де сезіледі, бірақ бір жағы қаттырақ ауыруы мүмкін
Сипаты	Ауырлық сезімі, керілу, сыздап ауыру немесе жоғары сезімталдық
Ұзақтығы	Гормондық фон өзгергеннен кейін, әдетте етеккір басталған кезде азаяды
Қосымша өзгерістер	Жаңа түйін, емізіктен бөлінді немесе тері өзгерістері болмайды

Неліктен циклдің ортасы әрдайым овуляцияны білдірмейді?

Овуляция әрдайым циклдің 14-күні бола бермейді: әдетте ол келесі етеккірге шамамен екі апта қалғанда болады. Кейде цикл жұмыртқа жасушасының шығуынсыз да өтуі мүмкін. Бұған жас, күйзеліс, аурулар, салмақтың күрт өзгеруі және гормондық контрацепция әсер етуі мүмкін.

Ауырсынудың етеккір циклімен байланысын қалай тексеруге болады?

Бірнеше цикл бойы күнделік жүргізіп, онда келесілерді белгілеген пайдалы:

• етеккірдің бірінші күні;
• ауырсынудың пайда болған және жоғалған күні;
• ауырсынудың орналасуы;
• ауырсынудың 0-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша қарқындылығы;
• сүт бездерінің керілуі, түйіндер, бөлінділер немесе терідегі өзгерістер;
• жаңа дәрілер мен гормондық препараттар;
• алдыңғы күндері болған физикалық жүктемелер немесе жарақаттар.

Масталгияны бағалау кезінде дәрігерлер ауырсынудың ошақты немесе жайылған, біржақты немесе екіжақты екенін және оның цикл фазаларымен қалай байланысты екенін ескереді.

Қай кезде ауырсынуды тек овуляциямен түсіндіруге болмайды?

Сүт безінің ауырсынуын шартты түрде үш топқа бөледі:

1. Циклдік
   Циклдің белгілі бір кезеңінде қайталанады, көбінесе жайылған сипатта болады және екі сүт безіне де әсер етеді.

2. Циклдік емес
   Етеккірге байланысты болмайды, тұрақты болуы немесе мезгіл-мезгіл пайда болуы мүмкін, көбінесе сүт безінің белгілі бір бөлігінде сезіледі.

3. Экстрамаммарлық
   Ауырсыну сүт безінің өзінен емес, басқа аймақтан пайда болады, бірақ сүт безі ауырып тұрғандай сезіледі. Мысалы, ол кеуде бұлшықеттерінің шамадан тыс керілуі, қабырғалар немесе омыртқа мәселелері кезінде кездеседі.

Басқа ықтимал себептерге кисталар мен фиброзды-кистозды өзгерістер, қабыну, жарақат, жүктіліктің ерте кезеңі, сүт бездерінің үлкен болуы және құрамында эстрогендер немесе прогестиндер бар препараттарды қабылдау жатады.

Орташа циклдік ауырсыну кезінде не істеуге болады?

Егер циклдің ортасында сүт бездері үнемі ауырып, бұл жайсыздық сізге таныс, орташа деңгейде болса және алаңдататын өзгерістермен қатар жүрмесе, өз жағдайыңызды бақылап қана қоюға болады. Көбінесе дұрыс таңдалған, сүт бездерін жақсы ұстап тұратын бюстгальтер жеңілдік береді.

Егер ауырсыну кедергі келтірсе, оған міндетті түрде шыдап жүру қажет емес: циклдік масталгия кезінде жергілікті қабынуға қарсы препараттар, парацетамол немесе ибупрофен, фитопрепараттар жеңілдік беруі мүмкін. Тиісті нұсқаны маманмен бірге таңдаған дұрыс.

Қандай жағдайда дәрігерге қаралу керек?

Жоспарлы түрде дәрігердің кеңесіне жазылған жөн, егер:

• ауырсыну бірнеше цикл бойы қайталанып, күшейе түссе;
• ауырсыну етеккірден кейін де сақталса;
• үнемі тек бір аймақ ауыратын болса;
• белгі ұйықтауға, спортпен айналысуға немесе әдеттегі киім киюге кедергі келтірсе;
• ауырсыну жаңа препарат тағайындалғаннан кейін пайда болса;
• ауырсынумен қатар етеккір циклі өзгерсе.

Егер циклдің ортасында сүт безі қатты ауырса, келесі етеккірді күтудің қажеті жоқ. Жайсыздықтың айқын болуы оның себебінің қаншалықты ауыр екенін әрдайым білдірмейді, бірақ айқын белгі дәрігердің бағалауын және емдеуді қажет етеді.

Төмендегі белгілер пайда болған жағдайда жақын арада дәрігерге қаралу қажет:

• сүт безінде немесе қолтық аймағында жаңа түйін пайда болса;
• емізіктен бөлінді, әсіресе қанды бөлінді шықса;
• емізік ішке тартылса;
• бір сүт безінің көлемі немесе пішіні айтарлықтай өзгерсе;
• тері қызарса, ісінсе немесе белгілі бір аймақта тері температурасы жоғарыласа;
• теріде шұңқырлар, ішке тартылу немесе «лимон қабығы» тәрізді өзгерістер пайда болса;
• дене қызуы көтеріліп, жалпы жағдай нашарласа.

Мұндай белгілер қабыну немесе құрылымдық өзгерістер кезінде байқалуы мүмкін және дереу тексеруді қажет етеді.

Циклдің ортасында сүт бездерінің неге ауыратынын дәрігер қалай анықтайды?

1. Ауырсынудың сипатын анықтайды
   Ауырсынудың қашан пайда болғанын, нақты қай жерде сезілетінін, циклдің бір кезеңінде қайталанатынын анықтайды. Жүктіліктің болуы мүмкін екенін, гормондық контрацепцияны, басқа дәрілерді, жарақаттарды және бұрын болған сүт безі ауруларын хабарлау маңызды.

2. Тексеру жүргізеді
   Дәрігер тері мен емізіктердің жағдайын бағалайды, сүт бездері мен қолтық аймақтарын пальпациялайды. Кейде ауырсыну көзі сүт безінің өзінде емес, бұлшықеттерде, қабырғаларда немесе кеуде қабырғасында екені анықталады.

3. Қосымша зерттеулер тағайындайды
   Егер жүктілік болуы мүмкін болса, тест қажет болады. Тек ауырсыну болған жағдайда гормондарға талдау жасау әдетте қажет емес.

4. Бейнелеу зерттеулері қажет пе, соны анықтайды
   Егер циклдің ортасында сүт бездері ісініп, бірақ түйіндер және басқа да күмәнді белгілер болмаса, жоспарлы жасқа байланысты скринингтен тыс УДЗ немесе маммография қажет емес. Егер ауырсыну тұрақты, белгілі бір жерде шоғырланған және циклмен байланысты болмаса, дәрігер тексеру нәтижелері мен жас ерекшелігін ескере отырып, қажетті диагностикалық әдісті таңдайды.