Неліктен тек бір сүт безі ауырады: мүмкін себептері және қашан шұғыл түрде дәрігерге бару керек

Бір жақты масталгия — маммологқа қаралудың жиі себептерінің бірі. Екі сүт безін қамтитын циклдік ауырсынудан айырмашылығы, жергілікті жайсыздық көбінесе нақты органикалық немесе функционалдық процессті көрсетеді.

Бір сүт безіндегі ауырсыну әрқашан сүт безі патологиясымен байланысты ма?

Сүт безі үлкен кеуде бұлшықетінің үстінде және қабырғааралық нервтерге жақын орналасқан. Сондықтан ауырсыну басқа аймақтан берілуі мүмкін. Бір жақ сүт безі неге ауырады деген сұраққа себептер ретінде остеохондроз, қабырғааралық невралгия, миозит және басқа да жағдайлар болуы мүмкін.

Қандай себептер көбінесе тек бір сүт безінің ауырсынуын тудырады

1. Киста
   Сұйықтыққа толы түзіліс капсуласының созылуы жергілікті қатты ауырсыну береді.

2. Фиброаденома
   Әдетте ауырмайды, бірақ тез өскенде айналасындағы тіндерді қысады.

3. Жергілікті мастопатия
   Сүт безі тінінің бір бөлігі пролактин теңгерімінің бұзылуына сезімтал болады. Ауырсынуды азайту үшін алдымен гормоналды бұзылысты түзету қажет.

4. Лактостаз немесе мастит
   Сүттің жиналып қалуынан кернеу мен ауырсыну пайда болады.

5. Мастит
   Тіндердің инфекциялық қабынуы. Бұл кезде бір жақ сүт безі (оң немесе сол) қатты ауырады.

6. Жарақат
   Соққыдан немесе операциядан кейін бір сүт безі неге ауырады? Механикалық зақымданудан кейін гематома немесе май некрозы пайда болады.

7. Емізік аденомасы немесе ішкі өзек папилломасы
   Ареола маңында жайсыздық тудырады.

8. Абсцесс
   Шектелген іріңді қабыну.

9. Мондор ауруы
   Кеуде қабырғасының алдыңғы бөлігіндегі веналардың тромбофлебиті.

10. Өзектердің кеңеюі (эктазия)
    Жасқа немесе гормондарға байланысты өзгеріс, емізік артындағы өзектер қабынып, тартылмалы ауырсыну тудырады.

11. Қатерлі ісіктер
    Кеш кезеңдерде науқаста бір сүт безі сыздап ауырады.

Ауырсыну сипатына қарай жағдайдың қаншалықты қауіпті екенін қалай түсінуге болады

• Етеккір алдында
  Егер бір сүт безі ауырып, екіншісі ауырмаса, бұл көбінесе гиперпролактинемияға байланысты тіндердің асимметриялық ісінуімен байланысты. Бұл жайсыздық тудыратын жағдайды жеңілдетуге дұрыс таңдалған әйелдерге арналған препарат көмектеседі.

• Циклден тыс
  Егер сол жақ сүт безі циклге тәуелсіз тартылып ауырса, бұл нақты түзіліс немесе сүт безінен тыс себептер бар екенін көрсетеді.

• Басқанда ауырса
  Киста, фиброаденома немесе қабыну ошақтарына тән.

• Қатты, өткір ауырсыну
  Күйдіріп ауырсыну — көбіне нервтік сипатта, ал пульсациялы ауырсыну — тамырлық немесе инфекциялық (абсцесс).

• Қозғалыс немесе жүктеме кезінде
  Көбіне кеуде бұлшықет немесе омыртқа патологиясын көрсетеді.

• Емізу кезінде
  Емізетін анада бір сүт безі ісініп ауырса — көбінесе лактостаз белгісі.

Бір сүт безі ауырғанда елемеуге болмайтын белгілер

Келесі жағдайларда дәрігерге қаралу қажет (24–48 сағат ішінде), егер:

• қолмен сезілетін түзіліс немесе тығыз аймақ;
• қызару, жергілікті ісіну және қызу;
• емізіктен бір жақты бөлінді болуы (әсіресе қан аралас);
• бір сүт безі күрт үлкейіп кетуі, емізіктің тартылуы, терінің өзгеруі;
• қолтық астындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы;
• сүт безінің ауырсынуымен бірге жүйелік қызба;
• циклге байланысты емес ауырсынудың үдей түсуі.

Маммологқа қашан жоспарлы түрде жазылуға болады, бірақ баруды кейінге қалдырмау керек

Егер ауырсыну орташа деңгейде болса, бір сүт безі екіншісіне қарағанда сезімтал болса, бірақ қызба және жалпы белгілер болмаса онда маммологқа етеккір циклінің 5–12 күндері аралығында жоспарлы түрде жазылуға болады.

Дәрігер бір сүт безіндегі ауырсынудың себебін қалай анықтайды

Диагностика клиникалық қараудан және пальпациядан басталады. Дәрігер сол немесе оң сүт безінің қаншалықты ұлғайғанын бағалайды, теріні жабындыларын қарайды, түйінді түзілістерді жоққа шығарады, лимфа түйіндерін тексереді. Сондай-ақ осы кезеңде қабырғааралық невралгиямен, кеуде бұлшықетінің патологиясымен дифференциалды диагностика жүргізіледі.

Қандай қосымша тексерулер қажет болуы мүмкін

Диагнозды нақтылау үшін инструменталды әдістер қолданылады:

• сүт бездерінің УДЗ;
• маммография;
• контрастпен МРТ (магнитті-резонансты томография);
• дуктография.

Егер тек бір сүт безі ауырса, не істеуге болмайды

Егер бір сүт безі ауырып, ұлғайса, патологиялық процестің күшеюіне әкелетін әрекеттерден аулақ болу керек.

Жылулық процедуралар (жылытқыш, ыстық компресс, сауна) диагноз қойылғанға дейін тыйым салынады. Майлармен өздігінен емделу, «халықтық» емдер, тексерусіз гормоналды препараттарды қабылдау белгілерді жасырады, бірақ себепті жоймайды.

Егер бір сүт безі ауырса, дәрігерге дейін не істеуге болады

Әйел адамның сол жақ сүт безі ауырса, дәрігердің қабылдауына дейін не істеуге болады:

• сүйемелдеуші сүйекшелерсіз іш киім кию;
• ауырсынудың циклмен, физикалық жүктемемен немесе күйзеліспен байланысын бақылау;
• кофеин мен сұйықтықты ұстап қалатын тағамдарды (тұзды, ысталған) шектеу, ісінуді азайту үшін.

Қалай қауіптің алдын алуға болады және неге тұрақты тексеріс маңызды

Сүт безі ауруларының алдын алу гормоналды фонды бақылауға және зат алмасу процестеріне байланысты. Жылына 1 рет УДЗ немесе маммография өту ауруды ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік береді. Дене салмағы индексін (ДСИ) қалыпта ұстау гиперэстрогения қаупін азайтады, ал сапалы ұйқы пролактин деңгейін қалыпқа келтіреді